حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

123

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

اهميت قبله در خصوص قبله و تعيين آن براى نماز چند حكمت ياد كرده‌اند : يكى اينكه انسان داراى نيروى عقل است و بوسيله آن معقولات را ادراك مىكند و بوسيلهء نيروى خيال و متعلقات آن محسوسات و لوازم آن را ادراك مىكند ولى غالبا نيروى عقل در مدركات خويش با نيروى خيال قرين است و اگر انسان بخواهد يكى از معقولات را ادراك كند بايد تصوير خيالى آن را در ذهن خويش پديد آرد تا بوسيله آن صورت خيالى بر ادراك معنى عقلى و كلى قدرت يابد . از اينرو مهندسان وقتى بخواهند يكى از قضاياى هندسه را اثبات كنند آن را در قالب يكى از اشكال ميريزند و در ضمن گفتگو از آن شكل حكم كلى هندسى را كه بر همه اشكال ديگر منطبق مىشود ثابت ميكنند ، يعنى براى ادراك و اثبات حكم كلى از شكل محسوس كمك ميگيرند . يكى ديگر آنكه وقتى انسان ضعيف و حقير بپيشگاه خداوند متعال ميايستد بايد به تمام جهت متوجه او باشد و مراسم خدمت و تضرع را بجاى آورد . چون خداوند متعال از جهت و سمت مبرا است توجه به قبله بمنزله توجه كامل بجانب خداست و مراسمى كه در نماز بجا مى - آورد بمنزلهء خدمت و تضرع است . سوم آنكه خداوند ميخواهد مؤمنان در همه چيز موافق و متحد باشند . چنان كه ميگويد : وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً . « 1 » يعنى تمام شما بريسمان خدا چنگ زنيد و متفرق مباشيد و نعمت خدا را به ياد آريد كه دشمنان همديگر بوديد و دلهايتان را الفت داد و بنعمت خدا با يك ديگر برادر شديد . اگر بنا بود مؤمنان در نماز خويش بجهات مختلف متمايل باشند از اختلاف جهت آنها

--> ( 1 ) - سوره آل عمران آيه 103